نوآوری؛ مسیر تبدیل چالش‌های پیچیده فراساحل به ارزش پایدار سازمانی

به گزارش صبح تجارت به نقل از روابط عمومی شرکت مهندسی و ساخت تأسیسات دریایی ایران: حامد حامدی‌نژاد، مهندس مکانیک و مخترع شرکت مهندسی و ساخت تأسیسات دریایی ایران، با نگاهی مسئله‌محور و تجربه‌ای بیش از دو دهه در صنعت، نشان داده است که چگونه می‌توان از دل چالش‌های پیچیده فراساحل، راهکارهایـــی عملی، ایمـــن و ارزش‌آفرین برای سازمان خلق کرد؛ راهکارهایی که امروز بخشـــی از بدنه عملیاتی صنعت کشور شده‌اند.

از دانشگاه شریف تا پروژه‌های فراساحل؛ مسیری با تمرکز بر حل مسئله:

حامد حامدی‌نژاد، فارغ‌التحصیل کارشناسی ارشد مهندسی مکانیک از دانشگاه صنعتی شریف (۱۳۸۶)، فعالیت حرفه‌ای خود را از سال ۱۳۸۳ آغاز کرده و از سال ۱۳۹۰ به جمع خانواده شرکت مهندسی و ساخت تأسیسات دریایی  ایران، پیوسته است. وی فعالیت خود را در واحد مهندسی خط لوله آغاز کرد و هم‌اکنون در واحد مهندسی مکانیک مشغول به کار است.

او در توصیف مسیر حرفه‌ای خود، همواره بر یک اصل تأکید دارد: چالش‌هایی که در نگاه اول پیچیده، پرهزینه یا حتی غیرقابل حل به نظر می‌رسند، در واقع فرصت‌هایی پنهان برای بهبود، افزایش ایمنی، کاهش هزینه و خلق ارزش پایدار برای سازمان هستند.

 نوآوری؛ نه برای اختراع، بلکه برای حل یک مسئله واقعی:

حامدی‌نژاد تاکنون ۱۴ اختراع ثبت‌شده در کارنامه خود دارد؛ اختراعاتی که بخش قابل توجهی از آن‌ها امروز در صنعت کشور مورد استفاده قرار می‌گیرند. با این حال، او تأکید می‌کند که نوآوری برایش هیچ‌گاه هدف نبوده، بلکه نتیجه طبیعی یک فرایند حل مسئله است

به اعتقاد او: نوآوری یعنی دیدن مسئله‌ای که همه می‌بینند، اما اندیشیدن به راه‌حلی که هنوز کسی به آن نرسیده است.

بر همین اساس، برخی از طرح‌های وی تا زمانی که شرایط بهره‌برداری عملی آن‌ها فراهم نشود، حتی برای ثبت اختراع نیز ارائه نخواهند شد.

وقتی یک بحران عملیاتی، به یک راهکار خلاقانه تبدیل می‌شود:

جایگزینی سازه آسیب‌دیده PLEM بدون توقف پروژه

نخستین نمونه شاخص از این رویکرد، به زمانی بازمی‌گردد که ساپورت پایپینگ PLEM یکی از پروژه‌های شرکت در اثر حادثه‌ای دچار آسیب شد. محدودیت شدید زمانی، ریسک بالا و هزینه سنگین عملیات ریکاوری و تعمیر در یارد، پروژه را با چالشی جدی مواجه کرده بود

حامدی‌نژاد با طراحی دو سازه چندبخشی که بدون تداخل با تجهیزات موجود و بدون نیاز به سنگ‌زنی یا جوشکاری زیر آب نصب می‌شدند، راهکاری عملی ارائه داد. با حمایت مهندس لهراسبی، این طرح به مرحله ساخت و نصب موفق رسید و از تحمیل هزینه‌های سنگین به شرکت جلوگیری کرد.

 تحول در نصب آندهای اصلاحی؛ کاهش زمان غواصی از ۱۲۰ دقیقه به ۴ دقیقه:

یکی دیگر از نقاط عطف این مسیر نوآورانه، طراحی آند اصلاحی برای یک خط لوله ۴ اینچ جداشده در یکی از فازهای پارس جنوبی بود؛ پروژه‌ای که به ۱۳۰ آند Retrofit نیاز داشت و اجرای آن با روش‌های متداول، بسیار زمان‌بر و پرهزینه بود.

در طرح جدید:

• سازه سه‌تکه پیچ و مهره‌ای به یک سازه یکپارچه تبدیل شد
• نیاز به خالی‌کردن زیر لوله حذف گردید
• تعداد نقاط اتصال الکتریکی از یک به چهار نقطه افزایش یافت
• یک نشانگر الکتریکی برای اطمینان لحظه‌ای از اتصال صحیح نصب شد نتیجه، کاهش زمان نصب هر آند از ۱۲۰ دقیقه به تنها ۴ دقیقه بود

با حمایت مهندس عاطفه‌پور، مدیر پروژه، نمونه اولیه در دریا تست شد و پس از موفقیت کامل، این طرح بدون نیاز به غواصی اشباع، صرفه‌جویی چند صد هزار دلاری برای شرکت به همراه داشت و در پروژه‌ای دیگر نیز با موفقیت تکرار شد.

تکنولوژی‌های کلیدی برای آینده صنعت فراساحل:

  Underwater Diamond Wire Saw؛ برش ایمن بدون جرقه

 یکی از مهم‌ترین فناوری‌هایی که حامدی‌نژاد آن را برای صنعت فراساحل حیاتی می‌داند، دستگاه برش سیم الماسه زیر آب (Underwater Diamond Wire Saw) است؛ تجهیزی در دسته Cold Cutting Tools که تکنولوژی ساخت آن تنها در اختیار چند کشور صنعتی قرار دارد. وی با الهام از نمونه MACTECH آمریکا و با طراحی یک سیستم کنترل هیدرولیکی هوشمند با فیدبک فشار سیم، نمونه‌ای بومی‌سازی‌شده طراحی و ساخته است که:

• اپراتوری ساده‌تری دارد
• خطای انسانی را به‌شدت کاهش می‌دهد
• امکان برش همزمان فولاد و بتن را بدون ایجاد حرارت و جرقه فراهم می‌کند

این دستگاه تاکنون برش لوله‌های بتن‌اندود را در استکی با موفقیت انجام داده و در انتظار فراهم‌شدن شرایط تست میدانی زیر آب است

. CHAIN TENSIONER؛ تجهیزی حیاتی برای پروژه‌های SPM :

از دیگر طرح‌های مهم،CHAIN TENSIONER  است؛ تجهیزی ضروری برای پیش‌تنش زنجیرهای مهار بویه‌های شناور (SPM) انجام این عملیات توسط شناورها، ریسک بالایی برای دارایی‌های سازمان ایجاد می‌کند.

حامدی‌نژاد با طراحی و ساخت نمونه پروتوتایپ این تجهیز و انجام تست‌های موفق، معتقد است که توسعه صنعتی آن می‌تواند علاوه بر پاسخ به نیاز پروژه‌های داخلی، به‌عنوان یک فرصت بهره‌برداری و درآمدزایی برای شرکت در پروژه‌های بیرونی نیز مطرح شود.

چالش پنهان بستر نرم خلیج فارس؛ نیاز فوری به راهکار جدید:

 به باور وی، یکی از چالش‌های جدی فعلی صنعت، نشست تدریجی گروت‌بگ‌ها در بستر نرم خلیج فارس است؛ پدیده‌ای که باعث ایجاد دهانه‌های آزاد، کاهش عمر خستگی خطوط لوله و تحمیل هزینه‌های سنگین اصلاحی می‌شود. راهکارهای موجود برای بسترهای سخت مناسب‌اند، اما در بستر نرم، نیاز به طراحی کاملاً جدید احساس می‌شود.

 تحقیق و توسعه؛ ستون فقرات نوآوری در صنایع پیشرفته:

حامدی‌نژاد تأکید می‌کند که در صنعتی مانند نفت و گاز فراساحل، تحقیق و توسعه یک انتخاب نیست، بلکه شرط بقا و رقابت‌پذیری سازمان است. R&D علاوه بر خلق مزیت رقابتی و افزایش بهره‌وری، نقش کلیدی در تصمیم‌گیری‌های راهبردی و مدیریت دانش سازمانی دارد.

از ایده تا محصول؛ جایی که بسیاری از ایده‌ها متوقف می‌شوند:

به اعتقاد او، بیشتر ایده‌ها نه به دلیل ضعف فنی، بلکه به‌خاطر نبود سیستم تبدیل ایده به محصول از بین می‌روند. این مسیر نیازمند:

• استراتژی شفاف نوآوری
• حمایت واقعی مدیران
• زیرساخت ساختاری مشخص مانند واحد تحقیق و توسعه

او با اشاره به ظرفیت بالای نیروی انسانی شرکت تأسیسات دریایی، تحقق این مسیر را در گرو حمایت مدیریت ارشد می‌داند.

جمع‌بندی؛ آینده را کسانی می‌سازند که امروز جرئت فکر کردن دارند:

در پایان، حامدی‌نژاد نوآوری را نتیجه اعتماد، تعامل و جسارت در اندیشیدن متفاوت می‌داند و تأکید می‌کند که با تکیه بر توان داخلی و حمایت سازمانی، می‌توان ایده‌ها را به راهکار و راهکارها را به ارزش پایدار تبدیل کرد.

او خود را نه جدا از سازمان، بلکه بخشی از تیمی می‌داند که با هم‌افزایی دانش فنی، تجربه عملی و نگاه نو، می‌تواند آینده‌ای ایمن‌تر، کارآمدتر و ارزش‌آفرین‌تر برای صنعت فراساحل و کشور رقم بزند.